Công ty TNHH Thương Mại & Sản Xuất Tân Hoàng Anh Hotline: 0931576886

Công ty TNHH Thương Mại & Sản Xuất Tân Hoàng Anh Tìm kiếm
Công ty TNHH Thương Mại & Sản Xuất Tân Hoàng AnhTài khoản
Vì sao nên cho trẻ ngủ riêng?
31/12/2021

Vì sao nên cho trẻ ngủ riêng?

Giấc ngủ đóng một vai trò rất quan trọng trong sự phát triển cả về thể chất lẫn trí tuệ của trẻ, cho trẻ ngủ riêng là một biện pháp giúp cải thiện giấc ngủ, nhờ đó trẻ phát triển toàn diện nhất.

1. Vì sao nên cho trẻ ngủ riêng?

Việc cho trẻ ngủ riêng mang lại nhiều lợi ích tới sức khỏe của trẻ, bố mẹ và hình thành những thói quen tốt cho con. Những lợi ích mang lại khi cho trẻ ngủ riêng bao gồm:

  • Giảm nguy cơ tử vong ở trẻ sơ sinh: Một nghiên cứu tại Anh cho thấy, những ca đột tử ở trẻ  sơ sinh có tới hơn 1 nửa trong số đó là do bị mẹ đè lên gây ngạt thở.
  • Trẻ dễ dàng ngủ hơn: Khi ngủ chung với cha mẹ, trẻ có thể tự hình thành một số thói quen không tốt như đòi ăn lúc nửa đêm, quấy khóc nhiều và do đó trẻ khó vào giấc ngủ hơn, khó tự ngủ lại nếu tỉnh dậy vào ban đêm. Trẻ ngủ cùng bố mẹ bị ảnh hưởng bởi những tranh cãi của bố mẹ hay thói quen ngủ muộn của bố mẹ sẽ ảnh hưởng tới con. Nếu trẻ tự ngủ trẻ hình thành những thói quen tốt giúp trẻ tự ru mình vào giấc ngủ hơn, ngủ sâu giâc và ngủ đúng giờ sẽ giúp trẻ hình thành đồng hồ sinh học ngay từ khi còn nhỏ.
  • Cho trẻ ngủ riêng giúp trẻ tăng tính tự lập khi còn nhỏ, trẻ tự tin hơn, không dựa dẫm quá nhiều vào cha mẹ để có thể ngủ được.
  • Tránh những tác động tiêu cực tới tâm lý của trẻ: Nếu trẻ ngủ chung với bố mẹ tới khi lớn, nếu trẻ tỉnh dậy khi đang ngủ có thể gặp những tình huống không tốt cho sự phát triển tâm lý ở trẻ như bố mẹ có quan hệ tình dục hoặc bố mẹ cãi cọ, có những hành vi bạo lực gia đình. Những tình huống đó có thể xảy ra và làm chấn động tới tâm lý của trẻ.
  • Bố mẹ sẽ có đời sống riêng, có không gian thể hiện tình cảm cá nhân duy trì hạnh phúc gia đình. Ngoài ra, bố mẹ cũng sẽ có giấc ngủ ngon hơn vì không phải mỗi đêm thức dậy ru trẻ hoặc đáp ứng những nhu cầu không cần thiết của trẻ.
Trẻ sơ sinh nên ngủ riêng trong cũi để đảm bảo an toàn

Cho trẻ ngủ riêng giúp trẻ tăng tính tự lập khi còn nhỏ

2. Khi nào nên cho trẻ ngủ riêng?

Việc chọn thời điểm cho trẻ ngủ riêng cũng tùy thuộc vào từng trẻ, có thể bắt đầu sớm nếu trẻ hợp tác. Theo nghiên cứu thì không nên cho trẻ ngủ riêng quá muộn là sau 3 tuổi vì thời điểm này trẻ đã có khả năng phân biệt được giới tính. Ở Việt Nam, việc cho trẻ ngủ riêng còn gặp phải nhiều phản đối, nên đối với môi trường ở Việt Nam thì việc tách trẻ ngủ riêng có thể làm trẻ lo lắng, sợ hãi nhưng bố mẹ nên thuyết phục và trấn an con để con có thể tự ngủ riêng khi trẻ được từ 4-6 tuổi.

Thời gian cho trẻ ngủ riêng sớm nhất là có thể bắt đầu từ khi trẻ được từ 4-6 tuần tuổi, lúc này cha mẹ có thể để con ngủ riêng trong nôi, nhưng phải đảm bảo theo dõi và kiểm soát để cho con được sự an toàn nhất có thể.

3. Cách tập cho con ngủ riêng

Khi cho con tập ngủ riêng bạn có thể thực hiện theo các giai đoạn để trẻ làm quen dần với việc phải ngủ xa bố mẹ:

  • Giai đoạn đầu: Đầu tiên nên bắt đầu bằng việc cho trẻ ngủ riêng một chỗ nhưng ở gần ngay nơi ngủ của bố mẹ. Bố mẹ cần ở ngay cạnh để quan sát và chú ý sự an toàn của con. Ngoài ra để tránh trẻ sợ hãi khi cảm giác bị bỏ một mình, ảnh hưởng không tốt tới trẻ.
  • Giai đoạn 2: Khi trẻ đã dần chấp nhận việc phải ngủ một mình, thời gian chuyển tiếp qua giai đoạn này của mỗi trẻ khác nhau. Tiếp đó bố mẹ nên để một màn che giữa chỗ ngủ của bố mẹ và con.
  • Giai đoạn 3: Nên động viên, thuyết phục trẻ ngủ riêng một phòng.

Nói chung việc cho trẻ ngủ riêng không cần quá nhanh, nên quan tâm đến cảm nhận của trẻ. Và đặc biệt luôn luôn nhớ quan sát trẻ để tạo được môi trường an toàn nhất có thể.

Trẻ ngủ trưa

Cách tập cho con ngủ riêng cần theo từng giai đoạn nhất định

4. Những lưu ý khi cho trẻ ngủ riêng

 

  • Bố mẹ nên tạo một không gian và các vật dụng thực sự an toàn cho trẻ. Khi trẻ ngủ riêng nên sử dụng các loại chăn mềm mại tránh trẻ bị nghẹt thở khi ngủ, nên để tấm che chắn quanh giường cho trẻ để đảm bảo an toàn nhất là với trẻ dưới 3 tuổi.
  • Không nên ép buộc con ngủ riêng khi cảm thấy con chưa thực sự sẵn sàng, thường xuyên thuyết phục con những điều thú vị khi ngủ riêng để con dần cảm thấy hứng thú với việc ngủ riêng hơn.
  • Nếu trẻ phải ngủ riêng khi sắp có em thì bố mẹ nên tế nhị chia sẻ với con. Đừng để con cảm thấy bị bỏ rơi vì bố mẹ đã có em bé, điều này gây tổn thương sâu sắc tới tâm lý của trẻ. Dẫn tới việc trẻ không thích em, không thích gần gũi em, có khi có những hành vi bạo lực với em bé.

Một số trường hợp không nên để trẻ ngủ riêng:

  • Điều kiện sức khỏe của trẻ có bất thường: Trẻ sinh ra với thể trạng không bình thường, có thể mắc bệnh một số bệnh nguy hiểm, cần được chăm sóc toàn diện của bố mẹ.
  • Trẻ chưa sẵn sàng với việc ngủ riêng.
  • Điều kiện gia đình chưa phù hợp với việc ngủ riêng như chưa thể tạo một môi trường thoải mái và an toàn cho trẻ thì không nên để trẻ ngủ riêng. Vì hơn hết sự an toàn và sức khỏe của trẻ là quan trọng nhất.

Cho trẻ ngủ riêng từ sớm mang lại nhiều lợi ích nhưng trẻ luôn phải ngủ trong tầm kiểm soát của bố mẹ. Mỗi trẻ một tâm lý và tính cách riêng biệt nên bố mẹ không cần quá căng thẳng, hãy kiên trì thuyết phục con chứ không nên ép buộc con làm theo ý của bố mẹ.

Trẻ trong giai đoạn từ 6 tháng đến 3 tuổi rất dễ gặp phải các vấn đề về hệ hô hấp, các bệnh lý về da và nhiễm trùng đường tiêu hóa...cha mẹ cần đặc biệt chú ý đến việc chăm sóc và cung cấp dinh dưỡng đầy đủ cho trẻ. Nếu trẻ không được cung cấp các chất dinh dưỡng đầy đủ và cân đối sẽ dẫn đến những bệnh thừa hoặc thiếu chất dinh dưỡng ảnh hưởng không tốt đến sự phát triển toàn diện của trẻ cả về thể chất, tâm thần và vận động. Cha mẹ nên bổ sung cho trẻ các sản phẩm hỗ trợ có chứa lysine, các vi khoáng chất và vitamin thiết yếu như kẽm, crom, selen, vitamin nhóm B giúp đáp ứng đầy đủ nhu cầu về dưỡng chất ở trẻ. Đồng thời các vitamin thiết yếu này còn hỗ trợ tiêu hóa, tăng cường khả năng hấp thu dưỡng chất, giúp cải thiện tình trạng biếng ăn, giúp trẻ ăn ngon miệng.

BÌNH LUẬN CỦA BẠN

Chúng tôi luôn đặt uy tín, trách nhiệm, sự hài lòng của khách và giá trị cộng đồng lên trên lợi ích công ty.

Đọc tiếp

Hình ảnh Tân Hoàng Anh

Bài viết liên quan

HƯƠNG TRÌNH QUÉT MÃ LIỀN TAY - RINH NGAY QUÀ TẶNG - NHẬN NGÀN ƯU ĐÃI TỪ VÌ BÉ YÊU

Nhằm mục đích tri ân khách hàng, cũng như mang đến cho các mẹ những tiện ích nhất khi dịch bệnh phức tạp. Vibeyeu.com.vn - triển khai chương trình "Quét mã QR - Nhận quà thả ga" với cách thức tham gia rất đơn giản. Trên mỗi vỏ hộp Sữa Non Dr. Colostrum, Ecolait có dán một mã cào QR code . Khi quét mã QR thành công tại cửa hàng, khách hàng sẽ tham gia: 1. Facebook - Trung Tâm Tư Vấn Dinh Dưỡng Nhi Khoa Miễn Phí 24/7 Bởi các Thsi, Bsi và Chuyên Gia Dinh Dưỡng Sức Khỏe Mẹ và Bé 2. OpenTable Tham dự Chương Trình "Quét Mã Rinh Quà" với Hàng Nghìn Giải Thưởng Giá Trị đang chờ đón bạn. 3. Youtube Kênh Youtube chia sẻ về các Chủ đề Sức Khỏe Mẹ và Bé từ các Chuyên Gia 4. Postmates Cuộc thi ảnh: Gửi Ảnh Bé Xinh - Mẹ Rinh Quà Khủng Bước 1: Mua sản phẩm còn nguyên mã cào Trên mỗi vỏ hộp Sữa Non Dr. Colostrum, Ecolait có dán 01 tem cào mã. Quý khách cào nhẹ phần mã cào, để lộ ra phần mã số quay thưởng. *Lưu ý: Chỉ mua sản phẩm có phần tem và mã cào còn nguyên vẹn, không bị cào hoặc trầy xước. Bước 2: Quét mã cào bằng điện thoại Mở phần "Máy ảnh/Camera" trên điện thoại rồi hướng về phía mã QR code. Đặt mã QR vào chính giữa màn hình điện thoại. Lúc này điện thoại sẽ hiện thông báo mở hàng mục Quét Mã Rinh Quà => để nhập mã cào. Nhấn vào thông báo và đi tới facebook và làm theo hướng dẫn trên facebook. Khuyến khích: Sử dụng phần mềm Zalo để scan QR code chính xác hơn. Hướng dẫn: Mở app Zalo trên điện thoại > Vào phần Tìm kiếm > Quét mã QR > Đặt camera hướng vào phần mã QR. *Lưu ý: Cào hết phần mã cào để lộ hoàn toàn phần mã QR code. Bước 3: Tham gia Quay Thưởng Sau khi chụp thành công, Quý khách hàng điền đầy đủ thông tin để tham gia quay. Bước 4: Điền thông tin cá nhân và tham gia vòng quay may mắn Sau khi Tham gia quay số trúng thưởng, Khách hàng may mắn nhận được giải thưởng sẽ nhận được thông báo nhận quà. hệ thống sẽ xác nhận quý khách trúng quà quà tin nhắn facebook. *Lưu ý: Sau khi quý khách trúng quà hãy ấn đang kí để nhận quà. Xem chi tiết giải thưởng cho Nhà thuốc tại đây.

Bổ sung gì cho trẻ phòng ngừa COVID-19 và giảm biến chứng khi mắc bệnh

Trẻ em cũng có nguy cơ bị nhiễm COVID-19 và trở nặng như người lớn. Cùng Chuyên Gia cung cấp các thông tin về vấn đề chăm sóc dinh dưỡng phòng ngừa nhiễm bệnh và với trẻ mắc COVID-19. Việc phòng ngừa và chăm sóc cho trẻ, trong đó có dinh dưỡng cho trẻ mắc COVID-19 rất cần thiết Để phòng ngừa không bị nhiễm COVID-19 cho trẻ, cần nâng cao đề kháng bằng dinh dưỡng hợp lý. Trong trường hợp trẻ mắc COVID-19, bệnh và các biến chứng có thể giảm nhẹ hoặc phòng tránh được. Chăm sóc dinh dưỡng tốt giúp cơ thể tăng sức đề kháng, chống lại tác nhân gây bệnh và giảm nguy cơ mắc các biến chứng hay giảm nhẹ biến chứng khi mắc COVID-19. Chăm sóc dinh dưỡng rất quan trọng trong dự phòng và hỗ trợ điều trị COVID-19. Trẻ suy dinh dưỡng là những đối tượng có nguy cơ cao mắc bệnh virus và biến chứng nặng. Nếu trẻ bị nhiễm COVID - 19, trong quá trình điều trị bệnh, dinh dưỡng đóng vai trò vô cùng quan trọng. Nếu trẻ suy dinh dưỡng mà mắc COVID-19 cần được áp dụng chế độ điều trị suy dinh dưỡng. V iệc lựa chọn thực phẩm hợp lý và chế độ dinh dưỡng đúng cách sẽ mang lại lợi ích trong việc phòng và chữa bệnh cho trẻ. Các bậc phụ huynh nên chú ý một số điểm sau: 1. Lựa chọn thực phẩm phù hợp, giàu dinh dưỡng cho trẻ Đối với trẻ còn trong độ tuổi bú mẹ : Bà mẹ cần tiếp tục cho con bú, cho bú nhiều lần hơn kết hợp với ăn bổ sung hợp lý. Thực hiện cho trẻ bú sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu là biện pháp tốt nhất giúp trẻ tăng trưởng, phát triển tối ưu và phòng chống lây nhiễm tốt nhất với trẻ nhỏ. Tiếp tục cho trẻ bú sữa mẹ đến 24 tháng tuổi và cho trẻ ăn bổ sung hợp lý, đầy đủ các chất dinh dưỡng. Cho trẻ ăn đủ nhu cầu dinh dưỡng, đa dạng thực phẩm, ăn đủ 4 nhóm thực phẩm (nhóm chất đạm, nhóm chất béo, nhóm chất bột đường, nhóm cung cấp vitamin và chất khoáng với 15 loại thực phẩm). Lưu ý, không quá kiêng khem ăn uống đối với trẻ để bù lại các chất dinh dưỡng mất đi (đặc biệt là năng lượng và protein) do quá trình nhiễm trùng và tiến triển bệnh. Cần cho trẻ ăn đủ các thức ăn giàu đạm Cần cho trẻ ăn đủ các thức ăn giàu đạm. Đặc biệt các thực phẩm giàu đạm có giá trị sinh học cao như thịt, cá (cá chép, cá quả, cá ba sa, cá hồi, cá trích…), trứng, sữa, hải sản đồng thời cũng là nguồn cung cấp kẽm và sắt giúp tăng cường hệ miễn dịch và sức đề kháng cho trẻ. Trong trường hợp trẻ bị biến chứng viêm phổi, cần bổ sung kẽm theo hướng dẫn của bác sĩ bằng đường uống cho trẻ. Cần cho trẻ ăn tăng thêm rau, quả có nhiều vitamin và khoáng chất, đặc biệt là vitamin A, vitamin C, vitamin E, sắt, kẽm, selen.. giúp tăng cường miễn dịch, chống nhiễm trùng và làm nhanh lành các tổn thương. Các loại hoa quả, rau củ có nhiều vitamin này thường có màu vàng, đỏ như: cà rốt, cà chua, bí đỏ, cam, xoài, đu đủ, dưa hấu… và các loại rau có lá xanh sẫm như: rau muống, rau ngót, rau dền đỏ, cải bó xôi, súp lơ xanh... Ngoài ra, các loại quả khác giàu vitamin và khoáng chất giúp nâng cao sức đề kháng và cung cấp nước cho trẻ như bưởi, táo, lê,… cũng rất tốt. Khi bị bệnh không nên dùng các loại gia vị cay nóng như ớt, hạt tiêu, hành tây, tỏi,…., hạn chế các thức ăn chứa nhiều chất béo no, nội tạng động vật. Tuyệt đối tránh, không dùng các thức ăn đã bị dị ứng hoặc các thức ăn lạ. Cho trẻ ăn nhiều các lọai hoa quả, rau củ 2. C hế độ dinh dưỡng cho từng nhóm trẻ Với trẻ từ 1-2 tuổi: Vẫn tiếp tục cho bú mẹ, nếu mẹ không có sữa cho trẻ uống sữa ngoài từ 300-500 ml/ngày. Ăn 4 bữa cháo hoặc súp mỗi ngày. Ăn quả chín theo nhu cầu của trẻ. Thạc sĩ, Bác sĩ Lê Thị hải chia sẻ về dòng sữa tăng đề kháng và phục hồi thể trạng cho trẻ trước và sau khi nhiễm covid - 19. Lượng thực phẩm trong ngày: gạo (100-150g); thịt hoặc cá, tôm (100-120g); trứng gà 3-4 quả/tuần; đầu mỡ (25-30 g); rau xanh (50-100g); quả chin (150-200g). Trẻ từ 3-5 tuổi: ăn 4 bữa ngày, nhưng lượng ăn vào tăng lên, cho trẻ ăn những món trẻ yêu thích. Không cho trẻ ăn bánh kẹo, nước ngọt, quả chín trước bữa ăn. Lượng thực phẩm hàng ngày dùng cho trẻ: gạo (200-300g); thịt hoặc cá, tôm (150-200g); dầu mỡ (30-40g), rau xanh (200-250), quả chín (200-300g), sữa (300-400 ml). Trẻ mẫu giáo và học sinh: cần ăn uống điều độ, đủ nhu cầu các chất dinh dưỡng theo từng lứa tuổi, nếu trẻ bị biếng ăn nên bổ sung thêm các loại thực phẩm giàu dinh dưỡng. Nên ăn nhiều quả chín, rau xanh. Cần đảm bảo khẩu phần ăn hàng ngày với các món ăn hợp khẩu vị trẻ. Ảnh: Internet Cho trẻ ăn đầy đủ, cân bằng dinh dưỡng - Chế độ ăn cho trẻ mắc COVID-19 cần cân đối hàng ngày với 4 yếu tố chính: Lipid (lipid động vật và lipid thực vật). Vitamin và khoáng chất. Thành phần các chất sinh năng lượng (protein, lipid, carbohydrate). Protein (protein động vật và thực vật). Trẻ phải ít nhất có 1 bữa ăn trong ngày có cân đối khẩu phần. - Hàng ngày phải ăn ít nhất là 5 trong 8 nhóm thực vật (nhóm tinh bột, nhóm sữa và chế phẩm sữa, nhóm dầu mỡ, nhóm rau củ, nhóm thịt cá, nhóm trứng, nhóm các loại hạt, nhóm rau củ màu vàng-xanh thẫm). 4. Cách chế biến thực phẩm bảo đảm dinh dưỡng cho trẻ mắc COVID - 19 Cần đảm bảo khẩu phần ăn hàng ngày ngày với các món ăn hợp khẩu vị, những thức ăn cần được cắt thái hoặc xay nhỏ hơn, chế biến mềm hơn, lỏng hơn so với lúc chưa bị bệnh, thay đổi món ăn và chia làm nhiều bữa nhỏ để giúp cho quá trình ăn nhai tốt hơn, ăn ngon miệng hơn và dễ tiêu hóa hơn. Hạn chế cách chế biến chiên xào nhiều dầu mỡ, thức ăn nướng, xông khói, … không có lợi cho người bệnh. Cần cho trẻ uống đủ nước, nhất là khi trẻ đang sốt, nôn, tiêu chảy. Có thể cho trẻ uống nước quả như nước cam, nước bưởi, nước chanh và các loại nước quả, sinh tố khác. Khi trẻ sốt cao, nôn và tiêu chảy cần cho trẻ uống dung dịch Oresol - một loại dung dịch để bù nước và điện giải theo hướng dẫn. Sau khi trẻ đã khỏi bệnh, cần cho trẻ ăn nhiều hơn trong giai đoạn hồi phục ít nhất là 2 tuần để trẻ có thể nhanh chóng trở về tình trạng dinh dưỡng và sức khỏe bình thường. Để dự phòng mắc bệnh cho trẻ, các phụ huynh cần giữ nhà cửa thông thoáng, tăng cường vệ sinh cá nhân (đặc biệt là vệ sinh mũi họng), giữ ấm cơ thể, dinh dưỡng hợp lý, nâng cao thể trạng để tăng sức đề kháng. Khi mắc bệnh, ngoài việc tuân thủ phác đồ điều trị, thì cần thực hiện chế độ dinh dưỡng hợp lý, sử dụng các thực phẩm giàu vi chất, bổ sung các vitamin và khoáng chất khác như vitamin A, C, E, D, sắt, kẽm, selen… giúp tăng cường miễn dịch.

HƯỚNG DẪN CHĂM SÓC DA CHO BÉ ĐÚNG CÁCH

Da là cơ quan của hệ bài tiết, có nhiệm vụ che chở bảo vệ cơ thể khỏi tác động của môi trường. Do tỷ lệ diện tích da / trọng lượng cơ thể của trẻ sơ sinh lớn nên trẻ dễ mất nhiệt qua da. Vì vậy cần chăm sóc da, tránh viêm da và giảm mất nhiệt cho cơ thể Cũng theo Bác sĩ Trịnh Thạo hướng dẫn:'’ Vệ sinh da cho trẻ sơ sinh đúng cách sẽ giúp giảm nguy cơ nhiễm khuẩn, ngăn ngừa các bệnh về da, Tăng cường tuần hoàn da và giúp sự bài tiết da được dễ dàng hơn và đem lại sự thoải mái cho trẻ ’’ 1. Cách tắm cho trẻ sơ sinh Thông thường trẻ sinh ra có một lớp bao phủ bên ngoài gọi là chất “gây”. Lớp chất “gây” trong ngày đầu mới sinh có vai trò giữ nhiệt và bảo vệ cho da trẻ. Do vậy, không nên tắm làm sạch chất “gây” trên da bé ngay sau sinh. Từ ngày thứ 2 trở đi, lớp chất “gây” này là môi trường thuận lợi cho nhiễm khuẩn da. Chính vì vậy mà sau sinh từ 1 ngày(24 giờ), hàng ngày trẻ phải được tắm sạch. Nhiệt độ nước tắm thường là 37C. (mùa đông). Thời gian tắm: Không kéo dài quá 5 phút. Có thể sử dụng dầu tắm trẻ em/lá chè xanh đun sôi, mướp đắng, chắt lấy phần nước hòa với nước đun sôi để nguội, hay hòa ít nước cốt chanh vào mùa nóng để phòng rôm sảy. Thay bỉm thường xuyên, rửa bằng nước sạch sau mỗi lần đi đại tiện 2. Giặt quần áo của trẻ Nên giặt riêng quần áo, ga giường, chăn của trẻ. 3. Không ủ trẻ khi: Nhiệt độ quá nóng hoặc quá ẩm rất dễ bị viêm da, nổi mẩn đỏ hay phát ban. Vì vậy nhiệt độ môi trường xung quanh trẻ khoảng 27- 280C, thường xuyên kiểm tra nhiệt độ của trẻ. Nếu trẻ có mồ hôi hoặc quần áo ẩm phải thay quần áo ngay. Nên chọn quần áo cho trẻ là vải cotton, vải không pha nilon để dễ thấm mồ hôi cho trẻ. 4. Khi nào trẻ cần đưa đến bệnh viện khám? Nếu da ở mặt hoặc cơ thể, vùng hậu môn, bộ phận sinh dục bị mẩn đỏ từng nốt hoặc từng đám lớn, nhỏ hay có mụn mủ viêm da. Cần đưa trẻ tới cơ sở y tế khám điều trị, không sử dụng thuốc khi chưa có ý kiến của bác sĩ.